• Konsultacje na terenie szkoły

    od 1 czerwca - więcej

    zakładka: ważne!

  • Nabór uczniów do klasy I

    2020/21 - więcej zakładka:

    Rekrutacja

     

  • Zapewniamy praktyki

    w renomowanych 

    bydgoskich firmach!

     

     

  • Wektor nauczy

    dowolnego zawodu!

     

  •  

    Uczymy za darmo!

  • Gratis - wycieczka

    zagraniczna!

  • Gratis - tablet!

  • Dla uczniów-gratis

    materiały do nauki!

Język polski

UWAGA WAŻNE

Uczniowie klas ICD i II AB, którzy nie odsyłali wykonanych zadań z powodu trudności technicznych muszą dostarczyć zeszyty (te w których wykonywali zadania z pracy zdalnej)  lub podpisane prace (przedmiot, imię i nazwisko, klasa)  ze wszystkich przedmiotów, z wszystkimi wykonanymi zadaniami do szkoły za cały okres pracy zdalnej – w terminie do 14.05. Brak emaili z zadaniami lub brak dostarczonego zeszytu do szkoły jest równoznaczny z brakiem brania udziału w nauce zdalnej a to będzie skutkowało brakiem promocji do następnej klasy i poinformowaniem urzędu miasta o niespełnianiu obowiązku szkolnego.  Urząd miasta w takich sytuacjach ma prawo nałożyć grzywnę na rodziców do 10 000 zł – kara ta może być nakładana wielokrotnie!

Prosimy o przesłanie wszystkich zadań (np. z języka polskiego ale też z innych przedmiotów), które mieliście wykonać w zeszycie a nauczyciel nie prosił o wysłanie tego na email. Wysyłacie na emaile właściwych nauczycieli lub można dostarczyć zeszyty do szkoły. Dotyczy wszystkich przedmiotów!

Pan Jakub Kossak  Klasa II AB - email   j.kossak@o2.pl                                                   

Dyżur Skype: wtorek 12-14 , czwartek 12-14.  Nick:   fpjakub

Język polski - materiał na 4h lekcyjne - 01-05.06.2020r.

/files/files/J.polski1-5.06ab.pdf

 

Język polski - materiał na 4h lekcyjne - 18-22.05.2020

/files/files/J%C4%99zykpolski.pdf

 

Materiał na 4 godziny j. polski klasy II AB tydzień 4-8.05.2020
 
Temat: Słowa neutralne i zabarwione emocjami- różne odmiany języka.

W każdym języku są zarówno słowa uniwersalne, jak i wyspecjalizowane do pełnienia określonej funkcji. Oznacza to, że nie w każdej sytuacji ich użycie jest stosowne i celowe. Celnie ujmuje tę myśl wiersz Romana Pisarskiego.

Roman Pisarski***

Słowo bywa zimne, gorące,

miłe, serdeczne albo krzywdzące […].
Może być szczere, piękne lub ładne,
surowe, twarde, ostre, szkaradne,
krewkie, spokojne, wesołe, smutne,
śmiałe, zuchwałe, a nawet okrutne.
Bywają także słowa życzliwe,
dobre i proste, złe i złośliwe.
Mocne, złowrogie, straszne, nikczemne,
czcze, lekkomyślne, puste, daremne.
Gładkie lub szorstkie, niezręczne, zręczne,
głupie i mądre, słodkie i dźwięczne.

 

Zadania
1) Zinterpretuj w formie notatki wiersz Romana Pisarskiego. Jak rozumiesz użyte w nim określenia słów, np.  szkaradne,  okrutne,  złowrogie,  życzliwe,  proste,  wesołe?

2) Podaj przykłady sytuacji, w których pojawiają się typy słów wymienionych w wierszu.

Odmiany języka

Wybór środków językowych zależy od sytuacji komunikacyjnej, na którą składają się takie czynniki, jak: liczba osób biorących udział w komunikacji, relacje (równorzędne, nierównorzędne) łączące nadawcę (nadawców) z odbiorcą (odbiorcami), temat wypowiedzi, jej forma, czyli gatunek, miejsce komunikacji (dom, szkoła, urząd, kawiarnia, zakład pracy). Na tej podstawie możemy wyróżnić dwa przeciwstawne warianty komunikacji: oficjalny i nieoficjalny.

Odmiana oficjalna używana jest w sytuacjach formalnych, gdy nadawca i odbiorca się nie znają, łączą ich więzy formalne lub jeden z nich reprezentuje jakąś instytucję.

Odmiana nieoficjalna używana jest w sytuacjach nieformalnych, gdy uczestnicy komunikacji są bliskimi sobie osobami.

W obu odmianach używamy słów  neutralnych, w komunikacji nieoficjalnej możemy ponadto stosować kolokwializmy, słownictwo charakterystyczne dla slangów, a w wariancie oficjalnym – w zależności od sytuacji – terminologię (np.  morfem, biosystem, termodynamika), kancelaryzmy (wyrazy i wyrażenia charakterystyczne dla stylu urzędowego, np.  interesant,  niniejszy,  godziny urzędowania), a także słowa podniosłe ( niebiosa,  piastować,  przedwieczny) i książkowe ( definitywny,  ignorować).

Odmiany oficjalnej nie należy utożsamiać z komunikacją pisaną, a nieoficjalnej – z mówioną. Każdy z tych wariantów może być bowiem realizowany zarówno za pomocą kanału ustnego, jak i pisemnego. Na przykład list motywacyjny reprezentuje odmianę oficjalną w wersji pisanej, wiadomość zostawiona na kartce w kuchni i skierowana przez matkę do córki – odmianę nieoficjalną, realizowaną kanałem pisanym, wykład – odmianę oficjalną mówioną, a rozmowa koleżanek w kawiarni – odmianę nieoficjalną mówioną.

Z ekspresją

W odmianie nieoficjalnej (np. codziennej komunikacji potocznej, w gwarach ludowych, odmianach środowiskowych, czyli socjolektach i slangach) oraz niektórych tekstach przynależnych do odmiany oficjalnej (np. w stylu dziennikarsko‑publicystycznym lub artystycznym) stosowane jest słownictwo  ekspresywne, czyli nacechowane emocjonalnie, inaczej mówiąc: mające określoną barwę uczuciową. Może być ona dodatnia (np.  synuś,  śniadanko,  całuski,  grzeczniutki) lub ujemna (np.  obijać się,  ciemniak,  łajza,  wiocha).

Mówiąc o wyrazach nacechowanych emocjonalnie, mamy na myśli m.in. słowa pogardliwe, lekceważące, ironiczne, obelżywe, żartobliwe i pieszczotliwe. W słownikach języka polskiego barwę emocjonalną wyrazów wskazują kwalifikatory, np. kwalifikator  pogard. umieszczony przy wyrazie  kuchara oznacza, że używając tego wyrazu w stosunku do kogoś, okazujemy mu pogardę.

Zabarwienie emocjonalne jest często efektem stosowania rozmaitych zabiegów słowotwórczych, zwłaszcza dodawania przyrostków zdrabniających:  -ek,  -ik,  -ka,  -uszek,  -iczka/-yczka ( dzionek,  byczek,  zeszycik,  rączka,  wianuszek,  różyczka), spieszczających:  -uś,  -usia,  -iś,  -ula,  -cia,  -cio,  -unia ( babusia,  babunia,  dziadziuś,  wujcio), zgrubiających:  -idło,  isko/-ysko ( chamidło,  chłopisko,  ptaszysko) lub innych, również nacechowanych emocjonalnie:  -ica,  -uch,  -al ( chemica,  staruch,  nochal).

Spośród innych zabiegów słowotwórczych warto wspomnieć o zmianie budowy wyrazów, np.  gruszka →  grucha,  mięso →  mięcho,  ciastko →  ciacho,  podstawówka →  podstawówa,  pigułka →  piguła.

Emocjonalność może być też efektem metaforycznego, przenośnego użycia wyrazu neutralnego, np.  beczka ‘o człowieku otyłym’,  dętka ‘żartobliwie o człowieku zmęczonym’,  gleba ‘upadek, przewrócenie się’,  plama ‘pomyłka, fiasko’.

Wiele nacechowanych emocjonalnie wyrazów to kolokwializmy (potocyzmy). Używa się ich w sytuacjach nieoficjalnych, w bezpośrednich kontaktach osób, które dobrze się znają i pełnią równorzędne role społeczne. Kolokwializmy mogą być też stosowane w literaturze pięknej jako efekt zabiegów artystycznych.

Zadania

Ćwiczenie 1

Otwórz swoją skrzynkę e‑mailową. Przeczytaj 20 wiadomości wysłanych ostatnio przez ciebie. Każdą z nich zakwalifikuj do odpowiedniego typu: oficjalna lub nieoficjalna. Wyciągnij wnioski z przeprowadzonej klasyfikacji.

Ćwiczenie 2

Przejrzyj listę kontaktów w swoim telefonie komórkowym. Wybierz z niej adresatów, z którymi prowadzisz komunikację oficjalną. Porównaj ich liczbę z liczbą adresatów, z którymi prowadzisz komunikację nieoficjalną. Wyciągnij wnioski z przeprowadzonej klasyfikacji.

Ćwiczenie 3

Wypiszcie jak najwięcej nazw zwierząt, których znaczenie metaforyczne charakteryzuje się zabarwieniem emocjonalnym, np.  małpa w znaczeniu przenośnym ma nacechowanie obraźliwe – tak mówimy z niechęcią o niesympatycznej kobiecie.

Ćwiczenie 4

Do jakich gatunków muzycznych można zaliczyć piosenki, których autorzy chętnie posługują się słownictwem potocznym? Podajcie przykłady konkretnych utworów.

Wszystkie ćwiczenia wykonaj w zeszycie jeśli zainteresował Cię temat zobacz jak zmieniało się znaczenie słów na przestrzeni wieków https://youtu.be/z3vH9nqj7FM.

Ważne: Jeśli cokolwiek z tej lekcji jest dla Ciebie niejasne, jeśli masz problem z rozwiązaniem któregokolwiek zadania – skontaktuj się ze mną za pomocą Skype (live: fpjakub_1), maila ( j.kossak@o2.pl) lub Messengera.

 
Materiał na 4 godziny j. polski klasy II AB i I CD tydzień 20-24.04
 
Temat: Czytać czy nie czytać? Hamlet Williama Shakespeare’a
 
Wielu historyków kultury uważa, że  William Shakespeare to największy dramaturg w dziejach ludzkości, a  Hamlet to jego najważniejszy utwór.
Co ciekawe, za życia Shakespeare’a bardziej ceniono jego poezje (poematy i sonety), ponieważ pisanie liryki uznawano za znacznie bardziej nobilitujące niż tworzenie dramatów. Dziś w samych Stanach Zjednoczonych odbywa się rocznie ponad 100 festiwali teatralnych, na których gra się wyłącznie sztuki Shakespeare’a. W Gdańskim Teatrze Szekspirowskim w czasie wakacji letnich odbywa się międzynarodowy Festiwal Szekspirowski.

 

 

1.   

O autorze

William Shakespeare
1564–1616
William Shakespeare urodził się w kwietniu 1564 roku, być może 23 dnia tego miesiąca. Na pewno zmarł 23 kwietnia 52 lata później, czyli w 1616 roku. Miejsce narodzin to leżące niemal 120 km od Londynu miasteczko Stratford nad rzeką Avon. Za czasów Shakespeare'a żyło w nim około 1500 ludzi. Zapewne tam twórca ukończył szkołę, mimo że brak dokumentów zaświadczających o jego edukacji. W 1592 roku William Shakespeare (mąż Anny Hathaway i ojciec trójki dzieci) wyruszył do Londynu. Tam szybko wszedł w środowisko aktorów i dramaturgów, początkowo pilnował koni, które arystokraci zostawiali pod teatrem, gdy udawali się na spektakl. O jego rolach niewiele wiadomo, szybko jednak dostrzeżono jego umiejętności pisarskie – zrobili to również konkurenci twórcy. Jeden z nich napisał pamflet, w którym przedstawił „nieokrzesanego wieśniaka, kruka, co stroi się w nasze piórka i wyobraża sobie, że potrafi układać wiersze lepiej niż ktokolwiek z nas, i choć jest tylko »Jaśkiem do wszystkiego« (czyli parobkiem do wynajęcia), myśli, że jest jedynym potrząsającym sceną w Anglii” – „potrząsający sceną”, czyli  shakestage, jest aluzją do nazwiska Shakespeare, które w dosłownym tłumaczeniu oznacza „potrząsający włócznią”.
Sukcesy sceniczne sprawiły, że twórca dorobił się majątku i… herbu: w 1596 roku otrzymał herb z godłem, na którym widać ramię potrząsające włócznią. Rok później kupił duży dom w Stratfordzie i nabył sporo ziemi. Coraz częściej opuszczał Londyn i wracał do rodzinnej miejscowości. Około 1610 roku wyprowadził się ze stolicy na stałe. Zmarł – podobno przeziębiwszy się na weselu młodszej z córek – 23 kwietnia 1616 roku. Pochowano go pod ołtarzem kościoła św. Trójcy w Stratfordzie – tam, gdzie go chrzczono.
Nie wszyscy badacze kultury dawnej są przekonani o tym, że przywołane fakty odnoszą się do prawdziwego autora dramatycznych arcydzieł. Do dziś trwa spór, czy rzeczywiście pochodzący z prowincji i raczej niezbyt dobrze wykształcony człowiek mógł napisać tak wielkie utwory. Istnieją sugestie, że pod nazwiskiem „Shakespeare” działali inni twórcy (podaje się różne nazwiska, np.  Christophera Marlowe’a, bardzo popularnego wówczas dramaturga), nawet nazwiska kobiet!
 
2.    

Świat Shakespeare’a

William Shakespeare pisał swe dramaty ponad 400 lat temu. Było to w czasach, gdy twórcy dzieł przeznaczonych na scenę nie cieszyli się szczególnymi względami, a sztuki odgrywano dwa, trzy razy, po czym schodziły z afisza. Utwory angielskiego mistrza grane są od czterech wieków i wciąż cieszą się niezwykłą popularnością. Wynika to m.in. z możliwości bardzo różnego ich interpretowania oraz aktualności problematyki. Nie przypadkiem w plebiscycie przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii pod koniec XX stulecia Anglikiem Tysiąclecia ogłoszono właśnie Williama Shakespeare’a.

William Shakespeare żył za panowania Elżbiety I oraz Jakuba I. To, jak wyglądała wtedy Anglia, miało znaczenie dla wyborów artystycznych dramaturga i poety. Elżbieta I (jedna z córek Henryka VIII) panowała w Anglii niemal pół wieku (1558–1603). Za jej rządów Anglia stała się imperium walczącym o prymat w Europie z Hiszpanią i Francją. Niemal trzymilionowy kraj musiał toczyć wojny z innymi państwami, problemem był również wewnętrzny konflikt religijny. Wyznawcy anglikanizmu (a królowa była głową tego Kościoła) zwalczali miejscowych katolików: za rządów Elżbiety ścięto ich około trzystu. Mimo wszystko była ona władczynią docenianą, nazywano ją nawet Elżbietą Dobrą. Takich określeń nie łączono z Jakubem I, który przed tym, jak zasiadł na tronie Anglii, rządził prawie 40 lat Szkotami (jako Jakub VI). W Anglii panował prawie ćwierć wieku (1603–1625). Uspokoił konflikty z obcymi państwami i starał się unikać zaogniania sporów religijnych, jednak nie należał do ulubionych władców (król, który się wciąż ślinił i niezbyt ładnie pachniał, nie wzbudzał zachwytów).

Za czasów Elżbiety I i Jakuba I w Anglii wielkiego znaczenia nabrał tzw. dramat elżbietański. Nazwa nie jest, oczywiście, przypadkowa. Oznacza ona nie tylko czas, w którym powstało to ważne zjawisko kulturalne, lecz także niemal osobisty udział władczyni w jego powstaniu. Należy pamiętać, że w drugiej połowie XVI wieku teatr i dramat nie były traktowane neutralnie. W Anglii przeciwko nim występowało wielu bardzo ważnych przeciwników należących do religijnego ruchu purytanów, którzy w teatrze widzieli siedlisko rozpusty i ogólnego  upadku moralności. Elżbieta I tej opinii nie podzielała i chętnie bywała na spektaklach, a nawet grywała u siebie na dworze niewielkie rólki. Sympatię do teatru przejawiał też Jakub I – o jego skłonności do tej dziedziny sztuki świadczyć mogą następujące fakty:
  • grupa aktorska Shakespeare’a występowała przed królową Elżbietą I około 30 razy, a przed Jakubem I – ponad 170‑krotnie,
  • za wystawienie tzw. maski (czyli przedstawienia z wykorzystaniem muzyki i bardzo bogatych strojów) z kasy królewskiej można było otrzymać nawet 1500 funtów, a był to miesięczny koszt utrzymania niemałej armii.

O znaczeniu teatru zwanego elżbietańskim świadczy też to, że w liczącym mniej więcej 200 tysięcy mieszkańców Londynie w krótkim czasie powstało osiem teatrów, z których największe mogły gromadzić nawet trzy tysiące widzów.

Powstał w tym czasie charakterystyczny dla Anglii typ budynku teatralnego pod gołym niebem. Miał on kolisty albo wieloboczny kształt, zazwyczaj 14- lub 20‑boczny. Aktorzy grali na podeście zwanym fartuchem – widzowie otaczali go z trzech stron. Fartuch kończył się okalaną przez dwie kolumny sceną z dwojgiem drzwi – tędy wchodzili i wychodzili aktorzy. Niektóre fragmenty odgrywano zaś na galerii – tak było m.in. z najsłynniejszą sceną z  Romea i Julii, czyli ze sceną balkonową. Widzowie znajdowali się nie tylko wokół fartucha, ale również na galeriach – cena biletu była, rzecz jasna, uzależniona od wygody miejsca na galerii i dobrej widoczności. Sztuki grano w dzień – po południu (nieraz spektakl trwał 5–6 godzin, choć przeważnie mniej więcej połowę krócej). Jeżeli akcja działa się w nocy – zapalano latarnie, które symbolizowały ciemność. Nie dbano o bogatą scenografię, niekiedy informacja o tym, gdzie dzieje się akcja, pojawiała się w postaci napisu, np. „pole bitwy”, „nad morzem”, „w górach” – widzowie musieli użyć wyobraźni. Publiczności od sceny nie odgradzała kurtyna – pojawiła się ona w teatrach już po śmierci Shakespeare’a. W ciągu 30 lat powstało osiem teatrów, m.in. „Łabędź”, „Róża”, „Nadzieja” i „The Globe”, czyli „Pod Kulą Ziemską”. Prowadzili je odpowiednicy dzisiejszych producentów teatralnych, a najsłynniejszym był  James Burbage, z którego synem Richardem Burbage’em współpracował też Shakespeare. W „The Globe” mieściło się około dwóch tysięcy ludzi, zasiadających i stojących w budynku, nad którego wejściem umieszczono rzeźbę Herkulesa trzymającego na plecach ziemski glob.

Niewiele brakowało, aby dzieła Shakespeare’a uległy zapomnieniu. Nie zachowały się rękopisy, a część druków (18 dzieł), które ukazały się za życia twórcy, ma skandaliczną jakość – są to wydania pełne błędów, spisywane z pamięci. Sam Shakespeare nie dbał o druk swych utworów, ponieważ mu się to nie opłacało. Właścicielem napisanego dzieła stawała się trupa teatralna, edycja utworu mogła spowodować, że będzie on grany także przez konkurencję. Na szczęście po śmierci autora jego dwaj przyjaciele z aktorskiej trupy „Sług Jego Królewskiej Mości” zebrali, poprawili i wydali 36 sztuk, liczący ponad 900 stron i kosztujący wtedy jednego funta druk z 1623 roku jest nazywany „ Pierwszym Folio”. Ciekawa informacja została podana na karcie tytułowej: „Opublikowane według prawdziwych oryginalnych kopii”!

Zadania:
1.    Na podstawie przeczytanych informacji sporządź notatkę w dowolnej formie:

a.) W której napiszesz krótką biografię Wiliama Szekspira.

b.) Wyjaśnisz czym był teatr elżbietański.

 

2.    Obejrzyj film na https://www.cda.pl/video/1057577d

a.) Na podstawie filmu oceń pisemnie postępowanie Hamleta (praca pisemna minimum 100 słów) wyślij na maila j.kossak@o2.pl w temacie napisz szkoła „Wektor”.

Ważne: Jeśli cokolwiek z tej lekcji jest dla Ciebie niejasne, jeśli masz problem z rozwiązaniem któregokolwiek zadania – skontaktuj się ze mną za pomocą Skype (live: fpjakub_1), maila ( j.kossak@o2.pl) lub Messengera.

 

 

 

 

Materiał na 4 g lekcyjne. Tydzień 06-10.04.2020

Mowa – pismo – internet, czyli jak zmienia się komunikacja

 

 

Ludzie chcą – a niekiedy muszą – komunikować się w nietypowych sytuacjach, w rozmaitych okolicznościach, które narzucają im różne ograniczenia. Stąd istnienie wielu bardzo ciekawych i oryginalnych sposobów porozumiewania się. Jednym z nich jest język gwizdany (silbo), charakterystyczny dla Guanchów z Wysp Kanaryjskich (głównie z La Gomery), wpisany w 2009 roku na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

 

Wszystko przez cywilizację

Rozwój cywilizacji ma ogromny wpływ na komunikację, której pierwotną formą jest język mówiony, wtórną – pismo. Najmłodsza, dynamicznie rozwijająca się komunikacja internetowa, nazywana jest piśmienną konwersacją. Łączy cechy obu kanałów komunikacyjnych (stąd można też ją nazywać mieszaną).

Komunikacja ustna

Komunikacja ustna to inaczej ustny wariant (ustna odmiana) języka. Oto cechy komunikacji mówionej (ustnej):

  • Jej tworzywem jest znak dźwiękowy.
  • Jest naturalną umiejętnością człowieka.
  • Nadawanie i odbieranie komunikatu odbywa się w tym samym miejscu i w tym samym czasie, chociaż zdarzają się wyjątki od tej reguły, czego przykładem jest rozmowa telefoniczna lub porozumiewanie się za pomocą takich komunikatorów, jak skype.
  • Najczęściej jest spontaniczna – czyli mniej przemyślana i uporządkowana.
  • Nadawca i odbiorca zamieniają się rolami (jej cechą jest dialogiczność).
  • Odwołuje się do okoliczności towarzyszących komunikacji (jej właściwością jest sytuacyjność).
  • Wspomagana jest kodami pozawerbalnymi: prozodycznym (intonacją, akcentem i siłą głosu), proksemicznym (istotną rolę w komunikacji odgrywa odległość między nadawcą).
  • Ma w zasadzie charakter ulotny, ale od momentu wynalezienia fonografu (1877), a później gramofonu, magnetofonu i płyty kompaktowej można ją również utrwalić.

Komunikacji mówionej nie należy jednak utożsamiać z brakiem oficjalności. Wprawdzie rozmowa towarzyska może być pozbawiona tej cechy, ale już porozumiewanie się nauczyciela z uczniem powinno mieć charakter formalny.

Komunikacja pisana

Komunikacja pisana to inaczej pisany wariant (pisana odmiana) języka. Oto cechy komunikacji pisemnej (pisanej):

  • Jej tworzywem jest znak graficzny.
  • Jest umiejętnością, której trzeba się nauczyć; nadawca w przygotowanie komunikatu wkłada pewien wysiłek.
  • Jest bardziej przemyślana i uporządkowana. Nadawca ma możliwość dłuższego namysłu i korekty tekstu.
  • Wymiana ról między nadawcą a odbiorcą w jednym akcie komunikacji jest niemożliwa (ma ona charakter monologowy).
  • Komunikat musi być precyzyjny, ponieważ nie może zostać powiązany ze znakami sytuacyjnymi.
  • Wspomagana jest kodami graficznymi, do których zaliczamy np. interpunkcję, rozróżnienie między wielką a małą literą, charakter pisma.
  • Jest trwała.

Ćwiczenie 1

W podanym tekście wskażcie cechy leksykalne i gramatyczne ustnej odmiany języka.

Chciałam powiedzieć, że mam mnóstwo znajomych, a najbardziej to lubię spotkania z moją przyjaciółką. Chodzi jak ja do gastronomika, tutaj u nas, i jest młodsza ode mnie, coś około pół roku, ale chodzi do tej samej klasy co ja. Mamy jakieś eee dwa kilometry do szkoły, no to nie chce nam się chodzić na nogach, no to jeździmy tramwajem. A jej mama mówi, że to bliziutko i niedobrze robimy, bo to niezdrowe i w ogóle. Co powiedzieć? Hmm, racja, ale my zawsze do tej szkoły na ostatnią chwilę, więc ten tramwaj ratuje nam życie, bo inaczej, to spóźnienie murowane.

Ćwiczenie 2

Wypowiedź z poprzedniego zadania przekształćcie w taki sposób, aby była właściwa dla odmiany pisanej.

 

Ważne: Jeśli cokolwiek z tej lekcji jest dla Ciebie niejasne, jeśli masz problem z rozwiązaniem któregokolwiek zadania – skontaktuj się ze mną za pomocą Skype (fpjakub_1), maila (j.kossak@o2.pl) lub Messengera.

 

 

 

 

Materiał na 4 g lekcyjne. Tydzień 23-27.03.2020

T: Opowiadanie: Jak napisać opowiadanie?

 

Opowiadanie

Opowiadanie to krótka forma wypowiedzi narracyjnej, zawierającej wątek, na który składa się wiele powiązanych ze sobą wydarzeń. Może odtwarzać przebieg wydarzeń z przeszłości, dotyczyć czasu teraźniejszego lub odnosić się do wydarzeń fantastycznych.

Opowiadanie powinno zaciekawiać tematyką, obecnością fikcji literackiej, kompozycją, artystycznym opisem itp. Może zawierać dialogi.

Przeważają w nim czasowniki, które dynamizują dzieło. Są to czasowniki dokonane.

Cechy opowiadania:

  • składa się z trzech, powiązanych logicznie części: wstępu, rozwinięcia i zakończenia;
     
  • obecność narratora;
     
  • związek przyczynowo- skutkowy między wydarzeniami, następstwo zdarzeń;
     
  • forma monologu (może zawierać w sobie inne gatunki, opis, charakterystykę, dialogi);
     
  • emocjonalny styl.

Rodzaje opowiadań:

  1. Opowiadanie odtwórcze na podstawie lektury, filmu itp.
    Odtworzenie przebiegu zdarzeń. Jest podobne do streszczenia. Zawiera zdarzenia w porządku chronologicznym, te same motywy bohaterów i imiona. Powinno być napisane w sposób ciekawy, obrazowy, tak żeby zaintrygować czytelnika, przy czym sens oryginału nie może zostać zafałszowany.
     
  2. Opowiadanie twórcze na podstawie lektury, filmu itp.
    Stosuje się je np. w przypadku gdy chcemy ukazać dalsze losy bohatera. Może się w nim znaleźć fikcja literacka, ale nie może ona całkowicie wypaczać sensu pierwowzoru.
     
  3. Opowiadanie twórcze na podstawie własnych przeżyć
    W opowiadaniach tego typu należy popuścić wodzę fantazji, pisać w sposób dynamiczny, ciekawy i obrazowy, tak aby czytelnik wiedział co autor miał na myśli.

 

I Wstęp

Przydatne sformułowania:
Było piękne, zimowe popołudnie… W pewien zwykły, jesienny poranek… Pewnego razu… Pewnego dnia w Warszawie… Zdarzyło się to we wtorek, a może czwartek… W pewnym krakowskim parku, tonącym w zieleni… Była piękna, słoneczna niedziela… W ciepły, sierpniowy wieczór siedziałam sama na ławeczce przed domem…
Można też zacząć od zaciekawiającego czytelnika sformułowania:
To był najpiękniejszy dzień w moim życiu… Był zwyczajny, wakacyjny ranek. Nic nie wskazywało na to, że za chwilę przeżyję przygodę życia…
W zwykły, ponury dzień na ulicy naszego miasta nagle pojawiła się dziwna postać. Był to…

NA TO ZWRÓĆ UWAGĘ!
We wstępie dobrze jest przedstawić czas i miejsce akcji, mogą pojawić się w nim już imiona bohaterów. Staramy się zaciekawić odbiorcę.

 

II Rozwinięcie

Uwaga, to tutaj przedstawiamy kolejne wydarzenia. W tej części wypracowania najwięcej się dzieje. Ukazujemy nagłe zwroty akcji. Do treści, oprócz wydarzeń, możemy wplatać też opisy postaci i ich przeżyć wewnętrznych, miejsc, przedmiotów i charakterystyki bohaterów oraz dialogi. W typowym opowiadaniu powinna jednak dominować wartka akcja.

Przydatne sformułowania:
Wtem…, nagle…, niespodziewanie…, w pewnej chwili…, po godzinie…, następnie…, później…, po chwili…, potem…, nie zdążyłam się nawet obejrzeć, a już…, w okamgnieniu…, nagle wyrósł przed nami… Włosy stanęły mi dęba… Poczułam, że po plecach spływają mi krople potu… Rozległ się trzask… Och, co to był za ból! Oj, jak ja się wtedy poczułam! 

Zwróć uwagę na określenia czasu, podkreślające duże tempo akcji i jej niespodziewane zwroty, frazeologizmy oddające przeżycia wewnętrzne bohaterów, wyrazy dźwiękonaśladowcze i wykrzykniki. Pamiętaj o czasownikach dynamizujących akcję (biegł, szedł, skoczył, rozbił, huknął), a także o określeniach miejsca akcji (na rogu stał, z lewej strony wyskoczył, w parku znajdował się) oraz czasownikach, przysłówkach i przymiotnikach uplastyczniających opisy (drzewa kwitły, zieleniły się liście, było ciepło, miała czerwoną sukienkę) − szczegóły uwiarygadniają twoją pracę.

III Zakończenie

Tu zamykamy akcję, podsumowujemy, oceniamy, puentujemy, ewentualnie otwieramy pole dla refleksji czytelnika.
Przydatne sformułowania:
Nigdy nie zapomnę tego dnia… Wiele razy wspominałem ten wieczór… W ten sposób poznałam swojego najlepszego przyjaciela… To był niezapomniany ranek… To były niezapomniane chwile, nigdy już nie przeżyłam podobnej przygody.
Możemy też zakończyć pytaniem:
Kto by przypuszczał, że w zwykłą, deszczową środę przeżyję coś podobnego? albo Czy jeszcze kiedyś przeżyję tak wielką przygodę?

Dodatkowo film: 

https://www.youtube.com/watch?v=eBPnGisAG6Q

Napisz opowiadanie twórcze, (min. 150 słów),  pt. „Moje przygody po zakończeniu zagrożenia związanego z koronawirusem.”

Opowiadanie wysyłamy na adres  wektor.zdalnie@o2.pl koniecznie w temacie wpisać: "Język Polski zadanie nr 1 oraz imię i nazwisko ucznia oraz klasę" termin do 6.04.2020

Pozdrawiam i życzę zdrowia

Jakub Kossak

 

ZamknijNa tej stronie internetowej wykorzystywane są pliki cookies zbierane do celów statystycznych i wykorzystywane do poprawnego działania serwisu www.
Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można zmienić w ustawieniach przeglądarki - niedokonanie zmian ustawień przeglądarki jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.